Бұршақ тұқымдасының экожүйе тұрақтылығын сақтаудағы қызметі және биоалуантүрліліктегі рөлі

Авторлар

  • А. К. Артықбай Халықаралық қазақ-түрік университеті image/svg+xml Автор
  • Ә. Е Сихымбаев Халықаралық қазақ-түрік университеті image/svg+xml Автор
  • Е. Т. Егембердиев Халықаралық қазақ-түрік университеті image/svg+xml Автор

DOI:

https://doi.org/10.5281/zenodo.19910835

Кілт сөздер:

Бұршақ тұқымдасы, экожүйе, азот фиксациясы, биоалуантүрлілік, өсімдік қауымдастығы, экологиялық тұрақтылық

Аңдатпа

Бұршақ тұқымдасына жататын өсімдіктер табиғи экожүйелердің тұрақтылығын қамтамасыз ететін маңызды биологиялық топтардың бірі болып табылады. Бұл өсімдіктердің басты ерекшелігі – тамырларындағы түйнек бактериялары арқылы атмосфералық азотты байланыстырып, топырақтың құнарлылығын арттыру қабілеті. Сонымен қатар олар өсімдік қауымдастықтарының қалыптасуына, биоалуантүрліліктің сақталуына және табиғи ортаның экологиялық тепе-теңдігін қамтамасыз етуге ықпал етеді. Зерттеу барысында бұршақ тұқымдасы түрлерінің табиғи ортадағы таралу ерекшеліктері, топыраққа әсері және экожүйедегі қызметі қарастырылды. Нәтижесінде бұл өсімдіктердің топырақ сапасын жақсартуда, эрозияны азайтуда және жануарлар үшін қоректік база қалыптастыруда маңызды рөл атқаратыны анықталды. Сондай-ақ олардың экологиялық тұрақтылықты сақтаудағы ғылыми маңызы көрсетілді

Әдебиеттер тізімі

1. Аралбай Н.К., Сихымбаев Ә.Е., Қуатбаев А.Т., Сихимбаева С.М., т.б. «Асыл ағаш, асыл шөп: Қазақстан флорасының жетекші тұқымдастары» сериясы, ІІ том; Қазақстанның бұршақтар тұқымдасы (Fabaceae Lindl.). – Түркістан: «Тұран» баспаханасы, 2025 ж. – 561 бет.

2. Работнов Т.А. Луговедение. – Москва: Издательство МГУ, 1985. – 320 с.

3. Жұмаділов Қ.Ж. Ботаника және өсімдіктер экологиясы. – Алматы: Қазақ университеті, 2018. – 300 б.

4. Әметов Ә.Ә. Ботаника. – Алматы: Қазақ университеті, 2005. – 512 б.

5. Быков Б.А. Геоботаника негіздері. – Алматы: Наука, 1978. – 280 б.

6. Одум Ю. Основы экологии. – Москва: Мир, 1986. – 376 с.

Жүктеулер

Жарияланды

30.04.2026

Журналдың саны

Нөмір 1 № 2 (2026): SANA LOGOS Республикалық ғылыми журнал

Бөлім

Жаратылыстану ғылымдары

Лицензия

Авторлық құқық (c) 2026 A. K. Artykbai, Ә.Е Сихымбаев, Е.Т. Егембердиев (Author)

Creative Commons лицензиясы

Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.

Мақалалар Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) лицензиясы бойынша таратылады.

Дәйексөзді қалай келтіруге болады

Артықбай, А. К., Сихымбаев, Ә. Е., & Егембердиев, Е. Т. (2026). Бұршақ тұқымдасының экожүйе тұрақтылығын сақтаудағы қызметі және биоалуантүрліліктегі рөлі. SANA LOGOS – Республикалық ғылыми журнал, 1(2), 46-52. https://doi.org/10.5281/zenodo.19910835