Цифрлық технологиялар және биоалуантүрлілікті оқыту әдеби шолу
DOI:
https://doi.org/10.5281/Кілт сөздер:
биоалуантүрлілік, цифрлық технология, мобильді оқыту, азаматтық ғылым, iNaturalist, геоақпараттық жүйе, виртуалды экскурсияАңдатпа
Мақалада цифрлық технологияларды пайдалану арқылы биоалуантүрлілікті оқыту жөніндегі ғылыми әдебиеттерге шолу жасалды. Мобильді қосымшалар, азаматтық ғылым платформалары, геоақпараттық жүйелер, ашық деректер, виртуалды және кеңейтілген шындықтың дидактикалық мүмкіндіктері талданды. Әдебиеттерді синтездеу цифрлық құралдардың нәтижелілігі олардың жаңалығына емес, далалық бақылау, зерттеушілік тапсырма, деректерді талдау және рефлексиямен педагогикалық тұрғыда байланыстырылуына тәуелді екенін көрсетті.
Әдебиеттер тізімі
1. Ballard H.L., Lindell A.J., Jadallah C.C. Environmental education outcomes of community and citizen science: a systematic review of empirical research // Environmental Education Research. 2024;30(6). https://doi.org/10.1080/13504622.2024.2348702
2. Bonney R., Phillips T.B., Ballard H.L., Enck J.W. Can citizen science enhance public understanding of science? // Public Understanding of Science. 2016;25(1):2–16. https://doi.org/10.1177/0963662515607406
3. Chappuis C., Stolpe K. Mapping out the didactical landscape of biodiversity conservation education: a systematic literature review of empirical research in school settings // Environmental Education Research. 2026. https://doi.org/10.1080/13504622.2026.2671437
4. Eriksson M., Kärkkäinen S., Tahvanainen V. Technology-mediated outdoor learning for primary school student teachers: Focusing on biodiversity // Journal of Computer Assisted Learning. 2023;39(6):1819–1833. https://doi.org/10.1111/jcal.12841
5. Ghadiri Khanaposhtani M., Ballard H.L., Lorke J., et al. Examining youth participation in ongoing community and citizen science programs in three different out-of-school settings // Environmental Education Research. 2022;28(12):1730–1754.: https://doi.org/10.1080/13504622.2022.2078480
6. Herodotou C., Ismail N., Benavides Lahnstein A.I., et al. Young people in iNaturalist: a blended learning framework for biodiversity monitoring // International Journal of Science Education, Part B. 2024;14(2):129–156. https://doi.org/10.1080/21548455.2023.2217472
7. Kendall Niemiller K.D., Davis M.A., Niemiller M.L. Addressing “biodiversity naivety” through project-based learning using iNaturalist // Journal for Nature Conservation. 2021;64:126070. https://doi.org/10.1016/j.jnc.2021.126070
8. Markowitz D.M., Laha R., Perone B.P., Pea R.D., Bailenson J.N. Immersive virtual reality field trips facilitate learning about climate change // Frontiers in Psychology. 2018;9:2364. https://doi.org/10.1016/j.jnc.2021.126070
9. McKinley D.C., Miller-Rushing A.J., Ballard H.L., et al. Citizen science can improve conservation science, natural resource management, and environmental protection // Biological Conservation. 2017;208:15–28. https://doi.org/10.1016/j.biocon.2016.05.015
10. Petersen G.B., Klingenberg S., Mayer R.E., Makransky G. The virtual field trip: Investigating how to optimize immersive virtual learning in climate change education // British Journal of Educational Technology. 2020;51(6):2098–2114.https://doi.org/10.1111/bjet.12991
11. Schaal S., Matt M., Grübmeyer S. Mobile learning and biodiversity – Bridging the gap between outdoor and inquiry learning in pre-service science teacher education // Procedia – Social and Behavioral Sciences. 2012;46:2327–2333. https://doi.org/10.1016/j.sbspro.2012.05.479
12. Simon P.D., Zhong Y., Dela Cruz I.C., Fryer L.K. Scoping review of research on augmented reality in environmental education // Journal of Science Education and Technology. 2025;34:919–935. https://doi.org/10.1007/s10956-025-10218-z
13. Styers D.M., Moskal L.M., Halabisky M., et al. Developing a flexible learning activity on biodiversity and spatial scale concepts using open-access vegetation datasets from the National Ecological Observatory Network // Ecology and Evolution. 2021;11(9):3660–3671. https://doi.org/10.1002/ece3.7385
Жарияланды
Журналдың саны
Бөлім
Лицензия
Авторлық құқық (c) 2026 Ә.Ғ. Шардарбек, А. Артықбай (Автор)
Бұл жұмыс Creative Commons атрибуты бойынша лицензияланған. 4.0 Халықаралық лицензия.
Мақалалар Creative Commons Attribution 4.0 International (CC BY 4.0) лицензиясы бойынша таратылады.
